روز جمهوری ترکیه (29 اکتبر)، مهمترین جشن ملی ترکها و هر آنچه باید بدانید
روز جمهوری ترکیه (به ترکی استانبولی: Cumhuriyet Bayramı) مهمترین و باشکوهترین جشن ملی ترکیه است که هر ساله در ۲۹ اکتبر برگزار میشود. این روز سالگرد تأسیس رسمی جمهوری ترکیه و پایان حکومت سلطنتی عثمانی است. در این روز در سال ۱۹۲۳، مجلس ملی ترکیه با تصویب قانون اساسی، نظام حکومتی کشور را از سلطنت به جمهوری تغییر داد و مصطفی کمال آتاتورک به عنوان نخستین رئیسجمهور ترکیه انتخاب شد. این جشن ملی، نماد حاکمیت ملت و استقلال کشور است و با شور و شوق فراوان در سراسر ترکیه و حتی در سایر کشورهای ترک زبان برگزار میشود .
در این راهنما، تاریخچه، اهمیت و نحوه برگزاری روز جمهوری ترکیه را به شما معرفی میکنیم.
تاریخچه روز جمهوری ترکیه:
پس از پیروزی ترکیه در جنگ استقلال (۱۹۱۹-۱۹۲۲) و امضای پیمان لوزان در ۲۴ ژوئیه ۱۹۲۳ که استقلال کشور را به رسمیت شناخت، نیاز به تعیین نظام حکومتی جدید احساس میشد. در ۲۹ اکتبر ۱۹۲۳، مجلس ملی ترکیه با تصویب قانون اصلاحی، حکومت جمهوری را اعلام کرد. در همان روز، مصطفی کمال پاشا (بعدها آتاتورک) به عنوان اولین رئیسجمهور ترکیه انتخاب شد .
اعلام جمهوری در شب ۲۹ اکتبر ۱۹۲۳ با شلیک ۱۰۱ توپ در آنکارا و جشنهای خودجوش مردمی همراه بود. در سال ۱۹۲۵، ۲۹ اکتبر رسماً به عنوان روز جمهوری و یک جشن ملی اعلام شد و از آن سال تاکنون هر ساله گرامی داشته میشود .
اهمیت روز جمهوری:
این روز از چند جهت اهمیت دارد. نخست اینکه پایان ۶۰۰ سال حکومت سلطنتی عثمانی و آغاز دوره جمهوری را رقم زد. دوم اینکه حاکمیت ملی و قدرت ملت را بر هر نوع استبداد ترجیح داد. سوم اینکه ترکیه مدرن با تکیه بر اصول جمهوری، لائیسیته و دموکراسی شکل گرفت. آتاتورک خود این روز را "بزرگترین عید" ملت ترکیه نامیده است .
نحوه برگزاری مراسم:
روز جمهوری ترکیه به مدت یک روز و نیم (از بعد از ظهر ۲۸ اکتبر تا پایان ۲۹ اکتبر) تعطیل رسمی است . مراسم اصلی در سراسر کشور به شرح زیر برگزار میشود:
- آنیتکابیر (Anıtkabir): رئیسجمهور و مقامات عالیرتبه کشور با حضور در آرامگاه آتاتورک در آنکارا، به بنیانگذار جمهوری ادای احترام میکنند .
- رژههای نظامی: نیروهای مسلح ترکیه در شهرهای بزرگ به ویژه آنکارا، استانبول و ازمیر رژه میروند .
- تزیین خیابانها: سراسر کشور با پرچمهای ترکیه، پوسترهای آتاتورک و نورافشانی تزیین میشود .
- کنسرتها و نمایشگاهها: برنامههای فرهنگی و هنری در میادین اصلی شهرها برگزار میشود .
- فانوسدرهها (Fener Alayı): در شب ۲۸ اکتبر، مردم با مشعل و پرچم در خیابانها راهپیمایی میکنند .
- شلیک توپ: در شهرهای مناسب، ۲۱ توپ به نشانه جشن شلیک میشود .
۱۰۰ سالگی جمهوری ترکیه:
در سال ۲۰۲۳، ترکیه صدمین سالگرد تأسیس جمهوری خود را با برنامههای ویژه و باشکوهی جشن گرفت. مراسم صدمین سالگرد با حضور مقامات داخلی و خارجی، رژههای هوایی و زمینی و رویدادهای فرهنگی گسترده برگزار شد .
جشنهای خارج از ترکیه:
روز جمهوری ترکیه تنها در داخل این کشور جشن گرفته نمیشود، بلکه در سایر کشورهای ترکزبان و جوامع ترک مقیم خارج از کشور نیز گرامی داشته میشود:
- جمهوری آذربایجان: هر ساله مراسم ویژهای در باکو برگزار میشود و مقامات آذربایجان در آن شرکت میکنند .
- ازبکستان: سفارت ترکیه در تاشکند مراسمی با حضور مقامات ازبک برگزار میکند
- قبرس شمالی: به عنوان یک کشور همپیمان، روز جمهوری ترکیه را نیز جشن میگیرد .
- سایر کشورها: سفارتها و کنسولگریهای ترکیه در سراسر جهان در این روز مراسم جشنی برگزار میکنند
سایر جشنهای ملی و تعطیلات رسمی ترکیه:
ترکیه علاوه بر روز جمهوری، جشنهای ملی مهم دیگری نیز دارد که عبارتند از:
۱. روز حاکمیت ملی و کودک (۲۳ آوریل)
این روز سالگرد تأسیس مجلس ملی ترکیه در ۲۳ آوریل ۱۹۲۰ است. آتاتورک این روز را به کودکان تقدیم کرده است و یکی از معدود روزهای جهان است که به کودکان اختصاص دارد. در این روز، کودکان نماینده مجلس میشوند و به طور نمادین کشور را اداره میکنند
۲. روز بزرگداشت آتاتورک، جوانان و ورزش (۱۹ می)
این روز سالگرد ورود آتاتورک به سامسون در ۱۹ می ۱۹۱۹ و آغاز جنگ استقلال ترکیه است. آتاتورک این روز را به جوانان تقدیم کرده است. در این روز برنامههای ورزشی و فرهنگی در سراسر کشور برگزار میشود
۳. روز پیروزی (۳۰ اوت)
این روز سالگرد پیروزی قاطع ترکیه در نبرد دوملوپینار (Dumlupınar) در ۳۰ اوت ۱۹۲۲ است که به جنگ استقلال پایان داد. این روز به عنوان روز نیروهای مسلح ترکیه نیز شناخته میشود و رژههای نظامی باشکوهی در سراسر کشور برگزار میگردد
جشنهای مذهبی و تعطیلات دینی:
علاوه بر جشنهای ملی، ترکیه دو جشن مذهبی مهم نیز دارد:
- عید فطر (Ramazan Bayramı): به مدت ۳ روز جشن گرفته میشود و پایان ماه رمضان را گرامی میدارد.
- عید قربان (Kurban Bayramı): مهمترین جشن مذهبی ترکیه که به مدت ۴ روز برگزار میشود .
نکات جالب درباره جشن ملی ترکیه:
- آتاتورک در دهمین سالگرد جمهوری (۱۹۳۳) سخنرانی معروف "خطابه دهمین سال" را ایراد کرد که در آن گفت: "نئ mutlu Türk'üm diyene" (خوشا به حال کسی که میگوید من ترک هستم) [citation:5].
- شعار اصلی روز جمهوری "Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir" (حاکمیت بدون قید و شرط از آن ملت است) است.
- در روز جمهوری، همه مؤسسات دولتی، مدارس و بسیاری از کسبوکارها تعطیل هستند .
- آتاتورک در سال ۱۹۳۳ اعلام کرد که ۲۹ اکتبر "بزرگترین عید ما" است .
روز جمهوری ترکیه، فرصتی است برای گرامیداشت یاد و خاطره بنیانگذاران جمهوری و تجدید میثاق با ارزشهایی که ترکیه مدرن بر پایه آنها ساخته شده است. این روز نماد وحدت، استقلال و افتخار ملی ترکهاست و با شور و شوقی وصفنشدنی در سراسر کشور جشن گرفته میشود.
