معرفی هواپیمایی ایران ایرتور (Iran Airtour)؛ از زیرمجموعه ایرانایر تا پیشگام پروازهای اروپایی
هواپیمایی ایران ایرتور (Iran Airtour) با کد یاتا B9 و کد ایکائو IRB، یکی از قدیمیترین و معتبرترین ایرلاینهای خصوصی ایران است که در سال ۱۹۷۳ (۱۳۵۱ شمسی) توسط ایرانایر با هدف توسعه گردشگری و انجام تورهای داخلی و خارجی تأسیس شد . این ایرلاین که دفتر مرکزی آن در تهران و پایگاه اصلی عملیاتی آن در فرودگاه بینالمللی شهید هاشمینژاد مشهد قرار دارد ، امروزه با ناوگانی از هواپیماهای ایرباس و مکدانل داگلاس، بیش از ۲۰ مقصد داخلی و بینالمللی را تحت پوشش خود دارد و به عنوان اولین ایرلاین ایرانی پس از سالها، پروازهای مستقیم خود به اروپا را آغاز کرده است .

در این راهنما، به بررسی تاریخچه، ناوگان، مقاصد پروازی و دستاوردهای اخیر ایران ایرتور میپردازیم.
تاریخچه ایران ایرتور؛ از تولد تا استقلال
ایران ایرتور در سال ۱۹۷۳ به عنوان یک زیرمجموعه از ایرانایر (هما) تأسیس شد . هدف اولیه این شرکت، انجام تورهای گردشگری داخلی و خارجی و توسعه صنعت توریسم در ایران بود . در سال ۱۹۸۲ (۱۳۶۱ شمسی)، این ایرلاین فعالیت پروازی خود را با تورهای منظم از سراسر ایران به شهر مقدس مشهد آغاز کرد و استقبال از این تورها، زمینهساز توسعه فعالیتهای آن شد . دو سال بعد، ایران ایرتور پروازهای خارجی خود را به مقاصدی مانند چین، امارات، هند، سنگاپور و مالزی آغاز کرد .
فعالیت مستقل ایران ایرتور به عنوان یک ایرلاین از سال ۱۹۹۲ (۱۳۷۱ شمسی) در شهر مشهد آغاز شد و این شهر به عنوان مرکز عملیات پروازی شرکت انتخاب گردید . در این دوران، ایران ایرتور مسئولیت انجام ۵۵ درصد از پروازهای حج عمره و حج تمتع از شهرهای مختلف را بر عهده داشت و همچنین پروازهای منطقهای به مقاصدی مانند دمشق، استکهلم، مسکو و عشقآباد را با استفاده از ۱۹ فروند هواپیما انجام میداد .
خصوصیسازی؛ از دولتی تا خصوصی
ایران ایرتور تا سال ۱۳۸۹ یکی از ایرلاینهای دولتی ایران محسوب میشد، اما بر اساس اصل ۴۴ قانون اساسی، به شرکت هسایار (یکی از زیرمجموعههای وزارت دفاع ایران) واگذار شد . با این حال، این واگذاری به دلیل برگشت خوردن چهار چک پرداخت متوالی این شرکت، لغو شد و مزایده دیگری در تاریخ ۵ دی ۱۳۹۴ برگزار گردید که به موجب آن، ایران ایرتور با قیمت ۳۴ میلیارد تومان به بخش خصوصی واگذار شد .
در سال ۲۰۲۱ (مهر ۱۴۰۰)، ایران ایرتور موفق به دریافت مجوز پرواز در حریم هوایی اروپا شد و به عنوان دومین ایرلاین ایرانی که توانسته است این مجوز را کسب کند، شناخته شد . این ایرلاین همچنین عضو انجمن بینالمللی حملونقل هوایی (IATA) است و گواهینامهی معتبر IOSA (IATA Operational Safety Audit) را در اختیار دارد .
ناوگان هوایی ایران ایرتور
ایران ایرتور ناوگانی از هواپیماهای ایرباس و مکدانل داگلاس را در اختیار دارد. بر اساس آخرین اطلاعات، ناوگان این شرکت به شرح زیر است :
- ایرباس A300-600: ۴ فروند (با ظرفیت ۲۸۰ مسافر و ۲۲ صندلی بیزینس)
- ایرباس A310-300: ۴ فروند (با ظرفیت ۲۵۰ مسافر و ۱۸ صندلی بیزینس)
- ایرباس A320-200: ۱ فروند (با ظرفیت ۱۸۰ مسافر)
- مکدانل داگلاس MD-82: ۴ فروند (با ظرفیت ۱۶۰ مسافر)
- مکدانل داگلاس MD-83: ۱ فروند (با ظرفیت ۱۶۰ مسافر)
- مکدانل داگلاس MD-87: ۱ فروند (با ظرفیت ۱۳۰ مسافر)
میانگین سن ناوگان این ایرلاین حدود ۳۳ سال است و هواپیماهای آن عمدتاً در کلاس اکونومی و بیزینس به مسافران خدمات ارائه میدهند .
مقاصد پروازی ایران ایرتور
ایران ایرتور به بیش از ۲۰ مقصد داخلی و بینالمللی پرواز دارد. از جمله مهمترین مقاصد داخلی این ایرلاین میتوان به مشهد، تهران، شیراز، اصفهان، تبریز، اهواز، بندرعباس، کرمانشاه، رشت، ساری، یزد، زاهدان و ارومیه اشاره کرد .
این ایرلاین همچنین پروازهای مستقیمی به چندین کشور همسایه و منطقه از جمله امارات متحده عربی (دبی)، عراق (بغداد)، ترکیه (استانبول) و ارمنستان (ایروان) دارد .
گامهای بلند به سوی اروپا
ایران ایرتور در سال ۲۰۲۴، پروازهای چارتر خود را به چندین شهر روسیه از جمله مسکو (فرودگاه ونوکوو)، سنپترزبورگ و سوچی آغاز کرد . اما نقطه عطف این شرکت در ژانویه ۲۰۲۵ رخ داد، زمانی که ایران ایرتور پروازهای مستقیم خود از تهران به پاریس را از ۳۱ ژانویه ۲۰۲۵ (۱۲ بهمن ۱۴۰۳) آغاز کرد . این پروازها هر دوشنبه و جمعه با هواپیماهای ایرباس A300-600 انجام میشود .
مدیرعامل ایران ایرتور، سیدرضا موسوی، اعلام کرده است که این شرکت پس از سه سال آمادهسازی و دریافت مجوزهای لازم از اتحادیه اروپا، پروازهای خود را به اروپا آغاز کرده و برنامههایی برای راهاندازی پرواز به مقاصد دیگری مانند آلمان، اسپانیا و ایتالیا نیز دارد .
همچنین در نوامبر ۲۰۲۵، ایران ایرتور پس از سه سال وقفه، پروازهای مستقیم خود از تهران به کوالالامپور (مالزی) را دوباره از سر گرفت .
کلاسهای پروازی ایران ایرتور
ایران ایرتور در هواپیماهای ایرباس A300 و A310 خود، خدمات کلاس اکونومی و بیزینس را به مسافران ارائه میدهد . صندلیهای کلاس اقتصادی با چیدمان ۲×۲ یا ۳×۳ و با فاصلهای مناسب، راحتی قابل قبولی را برای سفرهای داخلی و منطقهای فراهم میکنند. کلاس بیزینس نیز با صندلیهای ۱۸ تا ۲۲ نفره، فضایی آرامتر و خدمات ویژهای را برای مسافران تجاری و لوکسپسند فراهم میآورد .
جمعبندی
ایران ایرتور با بیش از نیم قرن تجربه، ناوگان نسبتاً مدرن و شبکه گسترده پروازی، یکی از بهترین گزینهها برای سفرهای داخلی و بینالمللی محسوب میشود. با ورود مجدد این ایرلاین به بازار اروپا و آغاز پروازهای مستقیم به پاریس و دیگر مقاصد اروپایی، ایران ایرتور گام مهمی در جهت بهبود ارتباطات هوایی ایران با جهان برداشته است. برای انتخاب بهترین تور و بلیط هواپیما، ابرآسا پرواز بهترین راهنمای شماست. مشاوران ما با ارائه بهترین نرخها و اطلاعات دقیق، شما را در برنامهریزی یک سفر بینظیر همراهی میکنند.