معرفی فرودگاه بینالمللی استانبول (IST)، غول هوانوردی ترکیه و دروازه پروازهای بینقارهای
فرودگاه بینالمللی استانبول (به ترکی استانبولی: İstanbul Havalimanı، با کد یاتا: IST) بزرگترین و مدرنترین فرودگاه ترکیه است که به عنوان یک قطب هوانوردی حیاتی، اروپا و آسیا را به هم متصل میکند. این فرودگاه که در سال ۲۰۱۹ به عنوان جایگزین فرودگاه آتاتورک افتتاح شد، در منطقه آرناووتکوی (Arnavutköy) و در فاصله حدود ۴۰ تا ۵۰ کیلومتری شمال غربی مرکز شهر استانبول واقع شده است. فرودگاه استانبول با طراحی مدرن، ابعاد عظیم و امکانات بینظیر خود، سالانه نزدیک به ۸۰ میلیون مسافر را جابجا کرده و به یکی از شلوغترین فرودگاههای جهان تبدیل شده است.
در این راهنما، فرودگاه بینالمللی استانبول را به شما معرفی میکنیم تا با اطلاعات کاملتری سفر خود را به این کلانشهر تاریخی برنامهریزی کنید.
موقعیت جغرافیایی و معرفی فرودگاه:
فرودگاه بینالمللی استانبول در منطقه آرناووتکوی و در فاصله ۴۰ تا ۵۰ کیلومتری از میدانهای اصلی شهر مانند تکسیم و سلطاناحمد واقع شده است. این فرودگاه به عنوان یک پروژه عظیم ملی، با هدف قرار دادن ترکیه در مرکز نقشه هوانوردی جهان ساخته شده است. آدرس دقیق فرودگاه: Tayakadın, Terminal Caddesi No:1, 34283 Arnavutköy/İstanbul, Turkey است.
تاریخچه فرودگاه استانبول:
فرودگاه بینالمللی استانبول در ۲۹ اکتبر ۲۰۱۸ (همزمان با روز جمهوری ترکیه) با پروازی از آنکارا به طور رسمی افتتاح شد و در آوریل ۲۰۱۹ تمامی عملیات تجاری از فرودگاه آتاتورک به این فرودگاه منتقل گردید. این فرودگاه که بر روی مساحتی بالغ بر ۷۶ میلیون مترمربع ساخته شده، در فاز نهایی خود با چهار ترمینال و شش باند پرواز، ظرفیت پذیرش ۲۰۰ میلیون مسافر در سال را خواهد داشت. مدیریت فرودگاه بر عهده شرکت İGA (İstanbul Grand Airport) است.
ظرفیت و آمار:
فرودگاه استانبول یکی از پرترددترین فرودگاههای اروپا و جهان است و سالانه میزبان بیش از ۷۵ میلیون مسافر از سراسر جهان میباشد. این فرودگاه با نزدیک به ۱۰۰ ایرلاین بینالمللی همکاری میکند و قطب اصلی پروازهای ایرلاین پرچمدار ترکیه، یعنی ترکیش ایرلاینز (Turkish Airlines) و همچنین ایرلاین ارزانقیمت آنادولوجت (AnadoluJet) محسوب میشود.
ساختار ترمینال فرودگاه استانبول:
بر خلاف بسیاری از فرودگاههای بزرگ که دارای چند ترمینال مجزا هستند، فرودگاه استانبول در فاز فعلی از یک ترمینال اصلی عظیم و یکپارچه تشکیل شده است که تمامی پروازهای داخلی و بینالمللی را پوشش میدهد. این ترمینال با معماری مدرن و فضای باز خود، بخشهای مختلفی دارد که با تابلوهای راهنمای واضح به زبانهای ترکی و انگلیسی تفکیک شدهاند. بخشهای اصلی عبارتند از:
- منطقه ورود (Arrivals): در طبقه همکف واقع شده و مسافران پس از طی مراحل پاسپورت و دریافت بار از این قسمت خارج میشوند.
- منطقه خروج (Departures): در طبقه بالا قرار دارد و شامل بخشهای A تا F (برای پروازهای بینالمللی) و بخش G (برای پروازهای داخلی) است.
- منطقه ترانزیت و اتصال پروازها (Transfers): فضای وسیعی که مسافران در حال گذر بین پروازها میتوانند از امکانات متعدد آن استفاده کنند.
ایرلاینهای فعال و مقاصد پروازی:
این فرودگاه به عنوان یک هاب جهانی، میزبان ایرلاینهای متعددی است که آن را به مقاصد مختلف در سراسر جهان متصل میکنند:
- ترکیش ایرلاینز (Turkish Airlines): ایرلاین ملی ترکیه با گستردهترین شبکه پروازی از این فرودگاه به مقاصد اروپایی، آسیایی، آفریقایی و آمریکایی.
- آنادولوجت (AnadoluJet): زیرمجموعه ترکیش ایرلاینز برای پروازهای داخلی و مقاصد نزدیک.
- پگاسوس (Pegasus Airlines): ایرلاین ارزانقیمت ترکی که عمدتاً از فرودگاه صبیحه گوکچن فعالیت میکند، اما برخی پروازها نیز از IST دارد.
- ایرلاینهای بینالمللی: تقریباً تمام ایرلاینهای بزرگ جهان از جمله لوفتهانزا، بریتیش ایرویز، امریکن ایرلاینز، قطر ایرویز، امارات و ... به این فرودگاه پرواز دارند.
حملونقل از فرودگاه به شهر استانبول:
برای انتقال از فرودگاه به مرکز شهر و بالعکس، گزینههای متنوعی با سطوح مختلف قیمت و راحتی وجود دارد:
- مترو (M11): سریعترین و اقتصادیترین گزینه برای رسیدن به شهر. خط M11 فرودگاه را به ایستگاه کاغذخانه (Kağıthane) متصل میکند و از آنجا میتوانید به خط M2 (متروی تکسیم) متصل شوید. زمان سفر تا گایرتپه (Gayrettepe) حدود ۳۰ دقیقه و هزینه بلیط حدود ۷۰ لیر است. مترو ۲۴ ساعته فعال بوده و در ساعات مختلف شبانهروز فواصل حرکت آن تنظیم میشود. ایستگاه مترو به درب ورودی ترمینال متصل است.
- اتوبوس HAVAİST: سرویس اختصاصی فرودگاه با اتوبوسهای مدرن که مسافران را به نقاط اصلی شهر از جمله تکسیم، سلطاناحمد (از طریق ایستگاه مترو آکسارای)، کادیکوی و ... میرساند. زمان سفر به تکسیم حدود ۱.۵ ساعت (بسته به ترافیک) و هزینه آن بین ۲۷۵ تا ۳۱۰ لیر است. اتوبوسها ۲۴ ساعته فعال هستند. محل سوار شدن به اتوبوسها در طبقه منفی ۲ (Transportation Floor) است.
- تاکسی: تاکسیهای رسمی ۲۴ ساعته در خارج از سالن ورود در دسترس هستند. تاکسیها به سه رنگ نارنجی (استاندارد)، فیروزهای و مشکی (لوکس) با نرخهای متفاوت تقسیم میشوند. هزینه تقریبی تا میدان تکسیم ۱۳۵۰ لیر و تا سلطاناحمد ۱۷۰۰ لیر است و زمان سفر با توجه به ترافیک بین ۴۰ تا ۶۰ دقیقه متغیر است.
- اپلیکیشنهای تاکسی اینترنتی (Uber, Bolt): گزینهای محبوب با قیمتهای شفاف و اغلب ارزانتر از تاکسیهای معمولی. محل سوار شدن به این خودروها در طبقه منفی ۲ مشخص شده است.
- ترانسفر خصوصی: گزینهای راحت با قیمت ثابت که میتوانید از قبل رزرو کنید. راننده با پلاک نام در سالن ورود منتظر میماند. هزینه برای خودروی استاندارد حدود ۴۰۰-۶۰۰ لیر است.
حملونقل و دسترسی برای مسافران کمتوان:
فرودگاه استانبول امکانات بسیار پیشرفتهای برای مسافران کمتوان فراهم کرده است:
- تاکسیهای قابل دسترس: تاکسیهای مشکی لوکس مجهز به ویلچر در فرودگاه موجود است.
- اتوبوسهای مناسبسازی شده: اتوبوسهای HAVAİST و İETT برای کاربران ویلچر قابل دسترس هستند (با هماهنگی قبلی).
- خدمات ویلچر: مسافران میتوانند حداقل ۴۸ ساعت قبل از پرواز، خدمات ویلچر را از ایرلاین خود درخواست کنند.
- نقاط ویژه: سرویسهای بهداشتی مناسب، اتاقهای تعویض بزرگسالان، نقاط ویژه برای مسافران حساس به نور و صدا (Very Special Guest Room) و طرح "بند آفتابی" (Sunflower Lanyard) برای مسافران با معلولیتهای نامرئی.
امکانات و خدمات رفاهی فرودگاه:
خرید و فروشگاهها:
- فروشگاههای معاف از گمرک (Duty Free): یکی از بزرگترین فروشگاههای فرودگاهی جهان با برندهای لوکس (Bulgari، Rolex)، عطر، لوازم آرایشی، محصولات چرمی و صنایع دستی ترکی.
- فروشگاههای خردهفروشی: برندهای مختلف پوشاک، کتابفروشی و سوغاتی در سراسر ترمینال پراکنده هستند.
رستورانها و کافهها:
- غذاهای ترکی و بینالمللی: دهها رستوران و فستفود از جمله Popeyes، Burger King، استارباکس و رستورانهای سنتی ترکی.
- مناطق ویژه غذایی: فودکورتهای بزرگ در طبقات مختلف ترمینال.
خدمات رفاهی:
- اینترنت: وایفای رایگان با نام "IGA WiFi" به مدت ۱ ساعت.
- سالنهای استراحت (Lounge): سالن اختصاصی ترکیش ایرلاینز (یکی از بزرگترین در جهان) و iGA Lounge با امکانات کامل.
- هتل فرودگاهی: YOTEL Airport در دو بخش landside و airside با امکان رزرو ساعتی.
- کپسول خواب (Sleepod): کپسولهای استراحت در منطقه پرواز.
- موزه و گالری: نمایشگاههای هنری و باستانشناسی در داخل ترمینال.
- فضای بازی کودکان: زمینهای بازی در مناطق خروج.
- نمازخانه (مسجد): در طبقات مختلف ترمینال.
- خدمات پزشکی: داروخانه و مرکز درمانی.
- نگهداری بار (Luggage Storage): کمدهای امانی خودکار و حضوری در طبقه ورود.
- بانک و صرافی: باجههای صرافی و خودپردازهای متعدد.
برنامه توقف و تور رایگان استانبول (Touristanbul):
یکی از جذابترین خدمات برای مسافران ترانزیت، برنامه "Touristanbul" متعلق به ترکیش ایرلاینز است. مسافرانی که پرواز اتصالی آنها با ترکیش ایرلاینز بین ۶ تا ۲۴ ساعت باشد، میتوانند در تورهای رایگان گشت شهری شرکت کرده و از جاذبههای تاریخی مانند ایا صوفیه، مسجد آبی و بازار بزرگ استانبول دیدن کنند. برای استفاده از این سرویس، داشتن ویزای معتبر (e-Visa) ضروری است.
نکات ضروری برای مسافران ایرانی:
- ویزا: اتباع ایرانی برای سفر توریستی به ترکیه تا ۹۰ روز در هر دوره ۱۸۰ روزه نیاز به ویزا ندارند. برای خروج از فرودگاه در زمان ترانزیت نیز ویزا الزامی است.
- پروازها: پروازهای مستقیم متعددی از تهران و سایر شهرهای ایران به فرودگاه استانبول توسط ایرلاینهای ایرانی (ماهان، ایرانایر، آتا) و ترکی (ترکیش ایرلاینز) انجام میشود.
- واحد پول: لیر ترکیه (TRY). توصیه میشود هنگام ورود مبلغ کمی پول نقد از صرافی فرودگاه تهیه کنید. کارتهای اعتباری بینالمللی به طور گسترده پذیرفته میشوند.
- سیمکارت: باجههای فروش سیمکارت (Turkcell، Vodafone، Türk Telekom) در سالن ورود فعال هستند. همچنین امکان خرید e-SIM به صورت آنلاین قبل از سفر وجود دارد.
- زبان: ترکی زبان رسمی است، اما در فرودگاه تابلوها و اطلاعرسانیها به زبان انگلیسی نیز انجام میشود.
- ولتاژ برق: ۲۲۰ ولت با پریز نوع C و F (دو شاخه گرد اروپایی).
- زمان حضور در فرودگاه: به دلیل ابعاد بسیار بزرگ فرودگاه و فاصلههای طولانی تا گیتها، توصیه میشود برای پروازهای بینالمللی حداقل ۳ ساعت قبل در فرودگاه حاضر شوید.
- اینترنت: پس از اتمام یک ساعت وایفای رایگان، میتوانید با استفاده از کیوسکهای سلفسرویس و وارد کردن اطلاعات پاسپورت، اینترنت بیشتری خریداری کنید.
بهترین زمان سفر به استانبول:
بهترین زمان برای سفر به استانبول، فصل بهار (آوریل تا ژوئن) و پاییز (سپتامبر تا نوامبر) است که هوا معتدل و مطبوع بوده و برای گشتوگذار در شهر ایدهآل است. تابستانها (ژوئیه تا آگوست) گرم و مرطوب و نسبتاً شلوغ است. زمستانها (دسامبر تا فوریه) سرد و بارانی (گاهی برفی) است.
فرودگاه بینالمللی استانبول با معماری خیرهکننده، امکانات رفاهی بینظیر و ظرفیت عظیم خود، نه تنها یک دروازه ورود، بلکه آغازگر سفری فراموشنشدنی به شهری است که در دو قاره گسترده شده است. با شناخت کافی از این فرودگاه، میتوانید سفری راحت و بدون دغدغه را آغاز کنید.