تاریخچه گرجستان، معرفی کامل کشور قفقاز، جاذبههای گردشگری و هر آنچه باید قبل از سفر بدانید
گرجستان (به گرجی: საქართველო، ساکارتِوِلو) کشوری در منطقه قفقاز است که در مرز اروپا و آسیا قرار دارد. این کشور با جمعیتی حدود ۳.۷ میلیون نفر، به عنوان یکی از قدیمیترین تمدنهای مسیحی جهان شناخته میشود. گرجستان با تاریخ پرفرازونشیب، فرهنگ غنی، معماری منحصربهفرد، مناظر کوهستانی خیرهکننده و مهماننوازی افسانهای مردمش، سالانه میلیونها گردشگر از سراسر جهان را به خود جذب میکند.
این کشور در منطقهای کوهستانی واقع شده و به همراه کشورهای همسایه مانند ارمنستان، آذربایجان، ترکیه و روسیه، یکی از مقاصد نوظهور گردشگری محسوب میشود. گرجستان با قلعههای قرون وسطایی، کلیساهای باستانی، چشمههای آب گرم، تاکستانهای پهناور و غذاهای لذیذ، بهشت واقعی برای علاقهمندان به تاریخ، طبیعتگردی و گردشگری غذایی است.
معنی نام و ریشه تاریخی گرجستان:
نام گرجستان در زبان گرجی "ساکارتِوِلو" (საქართველო) است که از نام قدیمی این منطقه "کارتلی" گرفته شده. دلیل این نامگذاری بر اساس افسانهها، از نام "کارتلوس" فرزند بزرگ "توغرما" (نوه حضرت نوح) است. نام غربی "Georgia" احتمالاً از واژه یونانی "γεωργός" (geōrgós) به معنای "کشاورز" یا از نام سنت جورج، قدیس حامی این کشور گرفته شده است. در دوران باستان، این سرزمین با نامهای مختلفی شناخته میشد: "ایبریا" و "کولخیس" در منابع یونانی و رومی، که اشاره به دو پادشاهی باستانی شرق و غرب گرجستان دارد.
تاریخچه کهن: از پادشاهیهای باستانی تا مسیحیت
منطقه گرجستان تاریخچهای حدود ۱.۸ میلیون ساله دارد (باستانیترین بقایای انسان خارج از آفریقا در دمانیسی). نخستین پادشاهیهای گرجی شامل کولخیس در غرب (قرن ۱۳ ق.م) و ایبریا در شرق (قرن ۴ ق.م) بودند. طبق اسطورهها، جیسون و آرگوناتها برای یافتن پشم زرین به کولخیس آمدند. نقطه عطف تاریخ گرجستان به سال ۳۳۷ میلادی بازمیگردد، زمانی که میریان سوم، پادشاه ایبریا، مسیحیت را به عنوان دین رسمی پذیرفت و گرجستان را به دومین کشور مسیحی رسمی جهان تبدیل کرد.
دوران طلایی پادشاهی گرجستان:
در قرن ۱۱ تا ۱۳ میلادی، گرجستان به رهبری پادشاهانی مانند دیوید چهارم (سازنده) و ملکه تامار به اوج قدرت و شکوفایی فرهنگی رسید. این دوره به عنوان عصر طلایی گرجستان شناخته میشود که در آن قلمرو گرجستان از دریای سیاه تا دریای خزر گسترش یافت، ادبیات و هنر شکوفا شد و صومعههای متعددی مانند صومعه گلاتی (میراث جهانی یونسکو) ساخته شدند.
حمله مغولان و دورههای اشغال:
در قرن ۱۳، حمله مغولان به رهبری چنگیز خان و سپس تیمور لنگ، دوره طلایی را پایان داد. در قرون بعدی، گرجستان مورد تهاجم امپراتوری عثمانی و صفویان قرار گرفت. نقطه عطف تاریخ گرجستان به سال ۱۷۸۳ بازمیگردد، زمانی که پادشاهی کارتلی-کاختی تحت پادشاه ایراکلی دوم، معاهده گرجیفسکی را با روسیه امضا کرد که منجر به الحاق تدریجی گرجستان به امپراتوری روسیه شد.
دوران شوروی و استقلال:
پس از انقلاب روسیه، گرجستان در ۲۶ مه ۱۹۱۸ استقلال خود را اعلام کرد، اما این استقلال کوتاه مدت بود. در سال ۱۹۲۱، ارتش سرخ گرجستان را اشغال کرد و این کشور به جمهوری شوروی سوسیالیستی گرجستان تبدیل شد. در ۹ آوریل ۱۹۹۱، گرجستان پس از فروپاشی شوروی دوباره استقلال یافت. دهه ۱۹۹۰ با درگیریهای داخلی و جداطلبی آبخازیا و اوستیای جنوبی همراه بود.
انقلاب گل رز و دوران معاصر:
در نوامبر ۲۰۰۳، انقلاب گل رز به رهبری میخائیل ساکاشویلی، ادوارد شواردنادزه را از قدرت برکنار کرد و دورهای از اصلاحات را آغاز نمود. در اوت ۲۰۰۸، جنگ پنجروزه با روسیه بر سر اوستیای جنوبی رخ داد. امروزه گرجستان به سوی ادغام با اتحادیه اروپا و ناتو حرکت میکند و یکی از امنترین و دموکراتیکترین کشورهای منطقه است.
گرجستان امروز و صنعت گردشگری:
امروزه، گردشگری یکی از صنایع اصلی گرجستان است. این کشور به چند منطقه اصلی توریستی تقسیم میشود:
۱. تفلیس: پایتخت با معماری تاریخی، حمامهای گوگردی و کلیسای متخی
۲. کاختی: منطقه شرقی، مهد شراب گرجستان با تاکستانهای پهناور
۳. سوانتی: منطقه کوهستانی با برجهای دفاعی قرون وسطایی
۴. باتومی: شهر ساحلی دریای سیاه با معماری مدرن و تفریحات شبانه
۵. متسختا: پایتخت قدیمی و مرکز معنوی با کلیسای صومعهجاری
جاذبههای توریستی برتر گرجستان:
- تفلیس قدیم: محله تاریخی با کلیسای آنچیسخاتی، قلعه ناریکالا و پل صلح
- اوپلیستسیخه: شهر غاری با تاریخ ۳۰۰۰ ساله در شرق تفلیس
- کلیسای گرGETی در متسختا: میراث جهانی یونسکو و نماد مسیحیت گرجی
- باتومی: پیادهروی دریایی، میدان اروپا و چرخ و فلک چشم
- اوشگولی در سوانتی: بالاترین روستای مسکونی اروپا با برجهای دفاعی
- وانی: شهر باستانی کولخیس با موزه غنی
- صومعه داوید گارجا: مجموعه صومعههای غاری در بیابان
تورهای پیشنهادی و تجربههای سفر:
گرجستان برای انواع تورهای گردشگری ایدهآل است:
تورهای فرهنگی-تاریخی (۷-۸ روز): تفلیس (۳ روز) - متسختا (۱ روز) - کاختی (۲ روز) - برگشت به تفلیس. شامل بازدید از موزهها، کلیساهای تاریخی و چشیدن شراب سنتی.
تورهای طبیعتگردی و کوهنوردی (۱۰-۱۲ روز): تفلیس - کازبگی - سوانتی - باتومی. شامل پیادهروی در کوهستان، بازدید از روستاهای سنتی و چشمههای آب گرم.
تورهای ساحلی و استراحتی (۵-۶ روز): باتومی - گونیو - کبولتی. مناسب برای تعطیلات دریای سیاه با امکانات تفریحی و کازینو.
تورهای شرابگردی (۴-۵ روز): تفلیس - تسیناندالی - تلاوی - سینی. شامل بازدید از تاکستانها، چشیدن شراب در خورجین و ملاقات با شرابسازان محلی.
تورهای ماجراجویی (۸-۱۰ روز): شامل پاراگلایدر در گوداوری، اسکی در گوداوری یا باکوریانی، رافتینگ در رودخانه ریونی، و اسبسواری در سوانتی.
فرهنگ و غذاهای گرجی:
گرجستان به غذاهای لذیذ و آیین مهماننوازی "سوپرای" معروف است:
- خاچاپوری: نان پنیری انواع مختلف: ایمرولی (گرد)، آجارولی (قایقی)، مگرلی (ترکیبی)
- خینکالی: نوعی دامپلینگ بزرگ پر از گوشت و آب گوشت
- شراب گرجی: با روش سنتی در خورجین (ظرف سفالی مدفون در زمین) - قدمت ۸۰۰۰ ساله
- بادریجانی نیگزویت: بادمجان با مغز گردو
- ساتسیوی: مرغ با سس گردو
- چورچخلا: شیرینی سنتی از گردو در شیره انگور
نکات ضروری برای سفر به گرجستان:
- بهترین زمان سفر: مه تا اکتبر (تابستان و پاییز) برای گشتوگذار شهری و کوهنوردی، دسامبر تا مارس برای اسکی
- واحد پول: لاری گرجستان (GEL) - هر دلار آمریکا حدود ۲.۷ لاری (نرخ متغیر)
- زبان: گرجی (رسمی)، روسی به گستردگی صحبت میشود، انگلیسی در مناطق توریستی
- ویزا: برای ایرانیان حداکثر ۴۵ روز اقامت بدون ویزا (با پاسپورت معمولی)
- حملونقل: مترو و تاکسی در تفلیس، ماشینهای اجارهای، مینیبوسهای بین شهری (مارشروتکا)
- برق: ۲۲۰ ولت، پریز نوع C و F (مثل اروپا) - آداپتور لازم است
آب و هوا:
گرجستان دارای آب و هوای متنوع به دلیل موقعیت کوهستانی است: سواحل دریای سیاه (باتومی) نیمهاستوایی مرطوب، دشتهای شرقی (کاختی) قارهای خشک، و کوهستانهای مرتفع (سوانتی) آلپی سرد. میانگین دمای تفلیس در تابستان ۲۵-۳۰°C و در زمستان ۰-۵°C است. بهترین زمان برای بازدید از تفلیس و کاختی ماههای مه، ژوئن و سپتامبر است که هوا معتدل و مطبوع است.
گرجستان با ترکیب بینظیر تاریخ کهن، فرهنگ زنده، طبیعت بکر، غذای لذیذ و مهماننوازی بینظیر مردم، تجربهای فراموشنشدنی برای هر نوع گردشگر ایجاد میکند. این کشور نه تنها گذرگاهی بین اروپا و آسیا، بلکه گنجینهای از تمدن مسیحی قفقاز با هویت مستقل و افتخارآمیز است.
